Paslanmaz çelik kendiliğinden yapılanan ve korozyon direnci sağlayan bir yüzey tabakası (pasif tabaka) oluşumunu temin etmek üzere gereken miktarda % 10,5 krom ve % 1,2 karbon içeren demir alaşımıdır.

Başlıca özellikleri; korozyon direnci, estetik çekicilik, ısıl direnç, düşük toplam ömür maliyeti, tamamen geri dönüşebilirlik, biyolojik nötrallik, imalat ve temizlik kolaylığı, dayanç-ağırlık oranıdır.

PASLANMAZ ÇELİKLERİN KİMYASAL VE MEKANİK KARAKTERİSTİKLERİ
ASTM EN
Malzeme No
DIN17440/17441 Kimyasal Kompozisyonu (%) Mekanik Karakteristikler
C(max) Mn Si P S Cr Ni Mo N Diğer Çekme
Dayanımı
(N/mm2)
Akma
Dayanımı
(N/mm2)
Uzama
(%)
Sertlik
(HB)max.
Ferritik Paslanmaz Çelikler
409 1.4512 X2CrTi12 0.08 1.00 1.00 0.045 0.03 10.5-11.8 (6xC)Ti
430 1.4016 X6Cr17 0.12 1.00 1.00 0.040 0.03 16.0-18.0 450-600 >270 >20 180
439 1.4510 X3CrTİ17 0.07 1.00 1.00 0.040 0.03 17.0-19.0 0.5
Martenzitik Paslanmaz Çelikler
410 1.4006 X12Cr13 0.15 1.00 1.00 0.040 0.03 11.5-13.0 450-650 >220 >20 185
420 1.4021 X20Cr13 0.15min 1.00 1.00 0.040 0.03 12.0-14.0 420-560 >225 >14 220
Ostenitik Paslanmaz Çelikler
201 1.4372 X12CrMnNiN17-7-5 0.15 5.5-7.5 1.00 0.06 0.03 16.0-18.0 3.5-5.5 0.25
301 1.4310 X10CrNi18-8 0.15 2.00 1.00 0.045 0.03 16.0-18.0 6.0-8.0
304 1.4301 X5CrNi18-10 0.08 2.00 1.00 0.045 0.03 16.0-18.0 8.1-10.5 500-700 >230 >45 180
304L 1.4306 X2CrNi19-11 0.03 2.00 1.00 0.045 0.03 16.0-18.0 8.0-12.0 460-680 >215 >40 202
304LN 1.4311 X2CrNi18-10 0.03 2.00 1.00 0.045 0.03 16.0-18.0 8.0-12.0 0.1-0.16
309 1.4828 X15CrNiSi20-12 0.20 2.00 1.00 0.045 0.03 22.0-24.0 12.0-15.0
309S 1.4833 X12CrNi23-13 0.08 2.00 1.00 0.045 0.03 22.0-24.0 12.0-15.0 500-750 >210 >26 180
310 1.4841 X15CrNiSi25-21 0.25 2.00 1.00 0.045 0.03 24.0-26.0 19.0-22.0
310S 1.4845 X8CrNi25-21 0.08 2.00 1.00 0.045 0.03 24.0-26.0 19.0-22.0 500-750 >210 >26 192
316 1.4401 X5CrNiMo17-12-2 0.08 2.00 1.00 0.045 0.03 16.0-18.0 10.0-14.0 2.0-3.0 510-710 >205 >40 190
316L 1.4404 X2CrNiMo17-13-2 0.03 2.00 1.00 0.045 0.03 16.0-18.0 10.0-14.0 2.0-3.0 490-690 >190 >40 217
316LN 1.4406 X2CrNiMoN17-11-2 0.03 2.00 1.00 0.045 0.03 16.0-18.0 10.0-14.0 2.0-3.0 0.1-0.16 5x(C+N)Ti
316Ti 1.4571 X6CrNiMoTi17-12-2 0.08 2.00 1.00 0.045 0.03 16.0-18.0 10.0-14.0 2.0-3.0 500-730 >210
317L 1.4438 X2CrNiMo18-16-4 0.03 2.00 1.00 0.045 0.03 18.0-20.0 11.0-15.0 3.0-4.0 0.0-0.1 500-700 >195 >34 217
321 1.4541 X6CrNiTi18-10 0.08 2.00 1.00 0.045 0.03 17.0-19.0 9.0-12.0 (5xC)Ti 460-680 >210 >45 183
347 1.4550 X6CrNiNb18-10 0.08 2.00 1.00 0.045 0.03 17.0-19.0 9.0-13.0 (10xC)Nb 500-700 >205 >35 217
* Alıntı yapılan kaynakların olası yanlışlığından ve olası yazım hatalarından dolayı yukarıdaki bilgilerden İde İnşaat ve Metal A.Ş sorumlu değildir.

 

PASLANMAZ ÇELİKLERİN KULLANIM ALANLARI
Kalite Dayanım Kaynak Kabiliyeti Kullanım Sahası
Oda Sıcaklığı Yüksek Sıcaklık
409 Havaya, suya ve birçok kimyasala karşı iyi
korozyon dayanımı gösterir.
Yüksek sıcaklıkta kullanılmaz. 800 “C ye kadar
tufal oluşumu görülmez.
Gaz eritme dışındaki
yöntemler için iyidir.
Genellikle galvanize çeliğin yeterli olmadığı
kaynaklı konstruksiyonlarda tercih edilir. Mutfak
aletleri ve spor ekipmanlarında kullanılabilir.
430 Korozyona karşı 410 ve 420 kaliteden daha
dayanıklıdır. Kloridsiz asit oksidasyonlarına iyi
dayanıklılık gösterir
800 “C ye kadar tufal oluşumu görülmez. Gaz eritme dışındaki
yöntemlerde orta düzeyde
uygunluk gösterir.
Genel amaçlar içindir. Otomotiv sanayi, mutfak
aletleri, mimari uygulamalar,
vs. sektörlerde kullanılır.
439
(430Ti)
430 kaliteden iyidir. Titanyum ile iç yapı stabilize
edilmiştir. Gerilme korozyon hassasiyeti yoktur.
Sıcaklığın değiştiği durumlarda korozyona
dayanıklıdır.
900 “C ye kadar tufal oluşumu görülmez. Yüksek
sıcaklık dayanımı iyidir.
Gaz eritme dışındaki
yöntemlerde orta düzeyde
uygunluk gösterir.
Kaynak kabiliyeti ve sünekliği sayesinde geniş
kullanım alanı bulur. Su ısıtıcıları, eksoz sistemleri,
çamaşır makinaları, gıda tesisleri için kullanılabilir.
410 Zayıf sulandırılmış asitlere, klorlanmış veya
havası alınmış sulara iyi dayanıklılık gösterir.
Yaklaşık 700 “C ye kadar oksidasyona
dayanıklılığı iyidir.
Gaz eritme dışındaki
yöntemler için iyidir.
Buhar ve su vanalarında fittingslerde, mutfak
aletleri ve spor ekipmanlarında, petrokimya tesisi
borulama sistemlerinde kullanılabilir
420 Zayıf asitlere dayanımı iyidir. Özellikle oksitleyici
ortamda klorüre karşı hassastır.
Yüksek sıcaklıkta kullanılmaz. 700 “C ye kadar
tufal oluşumu görülmez.
Kaynak için pek uygun
değildir.
Yüksek dayanım ve aşınmaya karşı mukavemet
gereken yerlerde kullanılır. Kırılgandır. Bıçak, tıbbi
aletler, kalıp parçaları, fren diskleri,
sübaplar vs. sektörlerde kullanılır.
201 304′ e göre daha az Nikel içerdiğinden tuzlu ve
asitli ortamlarda daha az dayanıklıdır.
Oksidasyon direnci iyidir. 840”C’ ye kadar 301
kalite ile kıyaslanabilir.
Gaz eritme dışındaki
yöntemlerde iyi düzeyde
uygunluk gösterir.
Kullanım alanları çok daha düşük yüzey kalite
özelliklerinde mutfak eşyaları, endüstriyel mutfak
üretimlerinde ve pişirici ekipmanların üretimlerinde
kullanılır.
301 304’e benzer özellik gösterir. Krom ve Nikel oranı
304e nazaran düşüktür.
304’e benzer özellik gösterir. 870 “C ye kadar tufal
oluşumu görülmez.
Gaz eritme dışındaki
yöntemlerde iyi düzeyde
uygunluk gösterir
Bıçaklık ve yay kontalar, tekstil makineleri,
beyaz eşya aksam ve parçaları,
otomotiv sanayi, elektrik-eletronik klips gibi
benzeri guruplarda yoğunlukla kullanılmaktadır.
304 Atmsoferde kuru havada korozyona dayanımı
mükemmel. Nemli olmayan nötr ortamlarda iyi.
870 “C ye kadar tufal oluşumu görülmez.
Oksitleyici ve nemli klorürlü ortamlarda gerilme
korozyonu çatlaması görülebilir. Mekanik ve
sürtünme dayanıklılığı vardır.
Gaz eritme dışındaki
yöntemlerde mükemmel
düzeyde uygunluk gösterir.
En yaygın kullanılan kalitedir. Ev eşyaları, mutfak
cihazları, mimari alanlar, otomotiv sektöründe
kullanılabilir.
304L 304’e benzerdir. Ek olarak
tanelerarası korozyona ve gerilmelere
karşı 304’e nazaran daha dayanıklıdır.
900 “C ye kadar tufal oluşumu görülmez.
Sürtünme dayanıklılığı 500”C’nin üstünde garanti
edilmez.
Gaz eritme dışındaki
yöntemlerde mükemmel
düzeyde uygunluk gösterir.
304’e benzer. Ancak kaynak sonrasında
tavlanması mümkün olmayan parçalarda kullanılır.
Özellikle derişik nitrik asitli ortamlar içindir.
304LN 304’e benzerdir. Ek olarak azot katkısıyla
mekanik özellikler iyişeştirilmiştir.
900 “C ye kadar tufal oluşumu görülmez. 400”C ye
kadar tanelerarası korozyona iyi direnç gösterir.
Gaz eritme dışındaki
yöntemlerde mükemmel
düzeyde uygunluk gösterir.
304L’ ye benzer. Ancak mekanik özellikleri daha
iyi. 400”C’ye kadar sürekli işletme koşullarında
kullanılabilir. Kimya-süt, ve fermentasyon
tesislerindeki basınçlı kap vs. sektörlerde kullanılır.
309
309S
Kükürtlü gazlara karşı 310: az, 310S: orta. Azotlu
gazlara karşı mükemmel dayanıklılık gösterirler.
Yüksek sıcaklık malzemesidir. 1000”C’ye kadar
tufal oluşumu gözlenmez. Çekme dayanımı ve
sürtünme özellikleri iyidir.
Gaz eritme dışındaki
yöntemlerde mükemmel
düzeyde uygunluk gösterir.
Isıya dayanıklı uygulamalarda kullanılır. Fırın
yapımı, ısıtıcılar, sementasyon kutuları, tav kapları
vs. sektörlerde kullanılır.
310
310S
Kükürlü gazlara karşı 309: orta, 309S: az. Azotlu
gazlara karşı 309:mükemmel, 309S:az
dayanıklılık gösterirler.
Yüksek sıcaklık malzemesidir. 1000”C’ye kadar
tufal oluşumu gözlenmez. Çekme dayanımı ve
sürtünme özellikleri iyidir.
Gaz eritme dışındaki
yöntemlerde iyi düzeyde
uygunluk gösterir.
Isıya dayanıklı uygulamalarda kullanılır.
Fırın yapımı, buhar kazanları, petrol tesisleri,
termo eleman kılıfları gibi imalatlarda
vs. sektörlerde kullanılır.
316 Molibden katkısı ile korozyon dayanımı
gelişmiştir. Ilık ve klorür içeren ortamlarda
noktasal ve aralık korozyonu daha iyidir.
Havada, sanayi atmosferinde, deniz suyuna
dayanıklıdır.
Molibden ilavesi, yüksek sıcaklık dayanımını da
arttırır. 1000”C’ye kadar tufal oluşumu gözlenmez.
425-860”C aralığında sürekli kullanılırsa
tanelerarası korozyon oluşabilir.
Gaz eritme dışındaki
yöntemlerde çok iyi düzeyde
uygunluk gösterir.
Çok agresif ortamlar için uygundur. Kimya,
petrokimya ve gıda tesislerinde kullanıla bilir.
300”C’ye kadar sürekli kullanılabilir. Isı
değiştiricilerinde, buhar kazanların da, mutfaklarda,
gıda tesislerinde, vs. sektörlerde kullanılır.
316L 316’ya benzerdir. Ancak ek olarak taneler arası
korozyon hassasiyeti oluşmaz. İndirgeyici
asitler, deniz suyu ve diğer noktasal korozyon
oluşacak yerlerde kullanılabilir.
316’ya benzerdir. Ancak karbon miktarı düşüktür
ve karbür çökelmeyeceğinden 425-860”C
aralığında kullanılabilir.
Gaz eritme dışındaki
yöntemlerde çok iyi düzeyde
uygunluk gösterir.
316’ya benzerdir. 316L kaynak sonrasında ısıl
işlem yapılmayacak parçalarda tercih edilir.
316Ti 316’ya benzerdir. Titanyum ile iç yapı stabilize
edildiğinden, tanelerarası korozyon hassasiyeti
oluşmaz. Kaynaklı durumlarda dahi 400”C’ye
kadar sürekli kullanılabilir.
Yüksek sıcaklık malzemesidir. 1000”C’ye kadar
tufal oluşumu gözlenmez. Çekme dayanımı ve
sürtünme özellikleri iyidir.
Gaz eritme dışındaki
yöntemlerde çok iyi düzeyde
uygunluk gösterir.
316’ya benzerdir. Ek olarak yüksek sıcaklık
özellikleri daha iyidir. 400”C’ye kadar tanelerarası
korozyon tehlikesi olmadan sürekli kullanılabilir.
Kimya, petrokimya, kömür, selüloz, boya, lastik
vs. sektörlerde kullanılır.
317L 316L kalitenin Molibden stabileli şeklidir.
Kloridler, sülfürik ve fosforik aside daha
dayanıklıdır.
316’ya benzerdir. Ancak karbon miktarı düşüktür
ve karbür çökelmeyeceğinden 425-860”C
aralığında kullanılabilir.
Gaz eritme dışındaki
yöntemlerle Isıl işem
uygulanmadan kaynak
yapılabilir.
Boru ve ısı değiştirgeçlerinde kullanılabilir.
321 304’e benzerdir. Ancak Titanyum ile stabilize
edildiğinden tanelerarası korozyon hassasiyeti
görülmez. Gerilme korozyon çatlağına hassastır.
900 “C ye kadar tufal oluşumu görülmez.
Sürtünme dayanımı ve diğer mekanik özellikleri
iyidir.
Gaz eritme dışındaki
yöntemlerde çok iyi düzeyde
uygunluk gösterir.
Kaynak edilmiş ve tavlanmamış durumda dahi
korozyona dayanıklıdır. 400”C’ ye kadar
tanelerarası korozyon yoktur. Düşük sıcaklıklarda
da sünektir. Gıda, içki, fittings vs.sektörlerde kullanılır
347 321 kalitenin Niobyum stabilileli şeklidir. 321
kaliteye benzer. Bütün sıcaklıklarda işlenebilir.
900 “C ye kadar tufal oluşumu görülmez.
Sürtünme dayanımı ve diğer
Gaz eritme dışındaki
yöntemlerde çok iyi düzeyde
uygunluk gösterir.
Kimya, petrokimya endüstrisinde boru ve ısı
değiştirgeçlerinde, kazanlarda ve super
heaterlarda, konserve sanayinde kullanılabilir.
* Alıntı yapılan kaynakların olası yanlışlığından ve olası yazım hatalarından dolayı yukarıdaki bilgilerden İde İnşaat ve Metal A.Ş. sorumlu değildir.